incelemeler

Öteki'de dokuzuncu rütbeden bir memurun başına gelenleri, giderek daha az güvenebildiğimiz bir bakışın içinden takip ediyoruz. Golyadkin için küçük bir karşılaşma bile uzun bir hesaplaşmaya dönüşebiliyor. İnsanların ne düşündüğünü, bir sözle ne ima ettiğini, kendisine neden öyle baktığını kurcalayıp duruyor. Sanki herkes onun hakkında bir şey biliyor da kendisi anlayamıyor. Amiriyle mi savaşıyor, meslektaşlarıyla mı, kendisiyle mi? Bir yerden sonra bu ayrımın kalktığını fark ediyorsunuz.

Bir roman için _"karakter gelişimi güçlü"_ dediğimizde genelde iyi bir şey kastederiz. Dorian Gray'in Portresi için de bunu söyleyebilirim, ama kelimenin alıştığımız anlamıyla değil. Dorian gelişmiyor; adım adım çürüyor. Wilde'ın asıl marifeti de bu çürümenin basamaklarını, her basamak bir öncekinden makul görünecek şekilde döşemesi.

Yakup Kadri'nin Yaban'ı, yalnız bırakılmış ve bu yalnızlığın içinde kendi ahlakını yaratmak zorunda kalmış Türk köylüsünün romanı. Cehaletle yoğrulmuş toprakların ürünü olan bu unutulmuş halk ile, ona uzaktan bakan Türk aydınını birbirine yabancı iki dünya olarak karşı karşıya getiriyor. İki taraf da aynı toprağın insanı, ama aralarında ne ortak bir dil var ne de ortak bir tarih duygusu. Kitap boyunca mesele yalnızca Anadolu köylüsünün bilgisizliği ya da hoyratlığı değil; o bilgisizliği yaratan ihmalin, o hoyratlığı besleyen sahipsizliğin kendisi.

Leziz Kadavralar'a tiksinerek bayıldım. Başta devrik cümleleri ve yer yer yavaş ilerleyen anlatımıyla mesafeli yaklaşılabilecek bir kitap gibi duruyor; fakat rahatsız edici sahneler kendini göstermeye başladıkça bu şikâyetler sessizce yok oluyor. Bir bakmışsınız, kitabın içinden çıkamadan son sayfaya gelmişsiniz. Hatta benim gibi mutfakta etin pişmesini beklerken, burnunuza et kokusu gelmeye başlamışken okumaya devam etmeyin; önce yiyin, bitirin, sonra devam edin. Çünkü bu kitap mide bulandırıcı. Ama yalnızca kanlı, vahşi ya da grotesk olduğu için değil; anlattığı dünyanın bugüne fazla yakın durmasından dolayı.

Richard Bach’ın bu kült eseri, hayat dersleriyle dolu, başlarda sadece "sürüden ayrı olmak" ve sınırları aşmak üzerine kurulu bir aforizmalar bütünü gibi başlıyor. Ancak hikayenin sonlarına doğru, çoğu okurun gözden kaçırdığı derin bir eleştiri su yüzüne çıkıyor.

Einstein’ın görelilik kuramından yıllar önce (1895) yazılmış bu kitapta H.G. Wells, zaman kavramı üzerine bugün bile etkileyiciliğini koruyan önermeler sunuyor. Ancak kitap sadece teorik bir bilim kurgu değil; aynı zamanda oldukça eğlenceli ve sürükleyici bir hikaye.

"Arafta can çekişen bir ruh kadar soyut, toprağa düşen bir ağaç dalı kadar gerçek."

Orhan Pamuk’un Kırmızı Saçlı Kadın romanı, yazarın derinlikli anlatım tarzını arayan okuyucu için karışık bir deneyim sunuyor. Kitabın ilk bölümleri, Pamuk’un alışık olduğumuz akıcı ve içe işleyen üslubunu taşıyor; karakterlerin psikolojisine dair ince gözlemler ve mekan betimlemeleri dikkat çekiyor. Ancak roman ilerledikçe, özellikle ikinci bölümde, baba-oğul ilişkisi ve Şehname ile Oedipus göndermelerinin uzatılması, anlatıyı gereksiz yere ağırlaştırıyor ve okuyucuyu zaman zaman sıkıyor.

Yusuf Atılgan'ın Anayurt Oteli, okuru zihinsel yalnızlık, bastırılmış arzular ve rutinle örülmüş bir hayatın içine çeken yoğun atmosferli bir metin.

Edebi metin veya karakter derinliği aramayan okurlar için; daha çok ağır depresyon sürecinde olan ya da intihar düşünceleriyle boğuşan bireylere hitap edebilecek, kolay okunabilir ve vermek istediğini güzel bir hikaye eşliğinde sunan, meşhur ancak okumaya henüz fırsat bulabildiğim başarılı bir kitap.